10 jaar beheer via het collectief
Tijdens onze nieuwjaarsbijeenkomst keken we samen terug op de ontwikkeling van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) in Midden-Groningen. Bij Boerennatuur Midden Groningen hebben we het regelmatig over het uitbreiden van beheer, het invullen van ‘witte gebieden’ en het versterken van clusters. Maar wat betekent dat nu precies in de praktijk?
Voor de start van het ANLbstelsel konden boeren individueel subsidie aanvragen voor agrarisch natuurbeheer. In de praktijk bleek dit niet altijd effectief: maatregelen lagen soms op plekken waar ze weinig effect hadden, het beheer was versnipperd en vaak beperkt van omvang. Daarom werden agrarische collectieven opgericht. Zij kregen de taak om het beheer te concentreren op plekken waar het echt verschil maakt voor de doelsoorten, om maatregelen te bundelen in grotere, samenhangende gebieden (clusters) én om het beheer te verzwaren waar dat nodig was. De provincie wees hiervoor specifieke leefgebieden aan. Gebieden buiten deze zones telden niet mee en werden al snel de ‘witte gebieden’ genoemd. Omdat daar geen beheer kon worden uitgevoerd, nam het totale beheer in het begin van het ANLb juist af.
De afgelopen jaren heeft BNMG veel werk verzet om dit weer op te bouwen. Er zijn inmiddels zesendertig plasdrassen aangelegd en op veel plekken is een stevig samenhangend cluster van beheer ontstaan dat zichtbaar bijdraagt aan biodiversiteit. Ook financieel is er veel veranderd: waar in de beginjaren iets meer dan een half miljoen euro beschikbaar was, is dat inmiddels uitgegroeid tot een budget van 3,5 miljoen euro. In de video die tijdens de bijeenkomst werd getoond, is goed te zien hoe deze ontwikkeling steeds samenhangt met veranderende wet- en regelgeving.
Zo begon BNMG in 2018 met het beheer van bufferstroken langs akkers, wat in 2019 een flink toenam. Door de komst van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid veranderde dit beeld opnieuw, omdat boeren moesten voldoen aan GLMC 8, de verplichting om vier procent van hun grond niet-productief te maken. Dat leidde tot een sterke daling van het aantal randen binnen het ANLb. Nu deze verplichting is komen te vervallen, zien we dat de randen langzaam maar zeker weer terugkeren.
Vooruitkijkend wil BNMG de komende jaren verder bouwen aan sterke, robuuste clusters en aan beheer dat echt effect heeft voor de doelsoorten. De gebiedsofferte biedt hiervoor nieuwe kansen, waardoor we op belangrijke plekken opnieuw grote stappen kunnen zetten. Voor veel soorten is dat hard nodig en samen met onze deelnemers blijven we ons daar met volle kracht voor inzetten.