Het slaperdijken project
Het project Slaperdijken draagt bij aan belangrijke opgaven in het landelijk gebied, zoals natuurherstel, betere waterkwaliteit en het vastleggen van koolstof. Tegelijk zijn slaperdijken waardevolle landschappelijke en cultuurhistorische elementen in Noord-Groningen. In het boek Schaduwkust van journalist Ineke Noordhoff wordt dit mooi beschreven.
Samenwerking
Binnen het project werken verschillende partijen samen. Landschapsbeheer Groningen heeft de rol van opdrachtgever voor onder andere de beoordeling van de ecologische habitatkwaliteit van het dijkennetwerk in Noord-Groningen. Landschapsbeheer Groningen richt zich ook op het aanplanten van struweel en werkt aan het vergroten van de belevenis in de Noordkust. Grauwe Kiekendief – Kenniscentrum Akkervogels (GKA) levert de inhoudelijke deskundigheid op het vlak van ecologie, waarbij EIS Kenniscentrum Insecten betrokken is voor advisering en onderzoek.
Ook worden nachtvlinders gemonitord door enkele dijkeigenaren. De Vlinderstichting maakt hiervoor meetpunten aan, geeft begeleiding bij het meten en biedt een rapportage met interpretatie aan.
Daarnaast werken we samen met lokale partners, zoals onze huisecoloog Bauke Koole. En natuurlijk zijn de deelnemende dijkeigenaren en beheerders minstens zo’n belangrijke partner in dit project.
Doel van het project
Het doel is het vergroten van de soortenrijkdom op en rond de dijken, met ruimte voor planten, insecten (zoals bijen en vlinders), paddenstoelen en vogels.
We werken aan herstel en inrichting rondom de slaperdijken door onder andere de aanleg van struweel, de inzet van het pakket Bloemrijke Kopakkers en het stimuleren van meerjarig riet in sloten langs de dijken.
Daarnaast werken we aan het herstel van de dijklichamen door het beheer te richten op het verbeteren van het insectenhabitat. Dit doen we als voorbereiding op structureel agrarisch natuurbeheer. Hiervoor verzamelen we kennis over wat werkt in het beheer: welke dijken zijn succesvol en waarom? Deze kennis delen we via excursies en bijeenkomsten. En intern werken we samen met Boerennatuur Nederland aan een praktisch ANLb-dijkenpakket.
Startbijeenkomst
In maart vond de startbijeenkomst plaats bij Waddenfun in Wehe-den-Hoorn. Met ongeveer 25 deelnemers zijn de plannen toegelicht. EIS Kenniscentrum Insecten gaf een interessante presentatie over onderzoek op de dijken (zie onderstaande link). Ook is het pakket Bloemrijke Kopakkers geïntroduceerd. Daarvoor zoeken we boeren die dit jaar een rooigewas hebben op een perceel dat grenst aan een slaperdijk (zie onderstaande link). Daarnaast gaf natuurvereniging Wierde & Dijk een toelichting op het belang van meerjarig riet voor de biodiversiteit.
Stand van zaken
Afgelopen jaar is een gebiedsdekkende beoordeling van het dijkennetwerk uitgevoerd door GKA. Met deelnemende eigenaren zijn beheerpakketten opgesteld, gericht op beweiding, hooilandbeheer of een combinatie daarvan. Daarbij is nadrukkelijk gekeken naar wat past binnen de bedrijfsvoering.
Vanaf dit jaar wordt aanvullend insectenmonitoring uitgevoerd door onze huisecoloog Bauke Koole, die meerdere keren de dijken zal bezoeken. Daarnaast zal GKA samen met EIS Kenniscentrum Insecten hun dijkenonderzoek, waarbij o.a. naar de effectiviteit van beheer wordt gekeken, uitbreiden naar Noord-Groningen.
Praktisch: meedoen
Nieuwe aanmeldingen voor dijkenbeheer worden momenteel op een wachtlijst geplaatst; naar verwachting is er in 2027 weer budget beschikbaar. Aanmelden voor Bloemrijke Kopakkers kan via Janny@boerennatuurMG.nl. Daarbij ontvangen we graag vóór 1 mei een kaartje van het betreffende perceel.
Struweelhagen van onder andere meidoorn en braam worden aangelegd door Landschapsbeheer Groningen, dat ook de eerste jaren het beheer en de nazorg verzorgt.
Tot slot
Het project Slaperdijken is een omvangrijk traject waar veel partijen aan bijdragen. Heeft u ideeën of wilt u meedenken? Neem dan gerust contact met ons op.
Meer informatie rijke dijken
Kijk voor meer informatie over het bereiken van rijke dijken.
Brochure rijke dijken Beheerpakket Bloemrijke kopakkers Slaperdijk Presentatie KEI Slaperdijken Startbijeenkomst